Diagnostyka niepłodności – kompleksowa ocena płodności pary | Gynemed Łódź
Niepłodność dotyczy około 15–20% par i jest definiowana jako brak ciąży po 12 miesiącach regularnego współżycia bez zabezpieczenia (lub po 6 miesiącach u kobiet powyżej 35. roku życia). Może wynikać z przyczyn kobiecych, męskich lub mieszanych, a w części przypadków pozostaje idiopatyczna (o niewyjaśnionej etiologii).
W Gynemed Łódź diagnostyka niepłodności obejmuje szczegółowy wywiad, badania hormonalne, USG, ocenę owulacji, badanie drożności jajowodów, badania immunologiczne i genetyczne (jeśli są wskazania), a także analizę parametrów nasienia partnera. Celem jest precyzyjne określenie przyczyny trudności z zajściem w ciążę i dobór optymalnego planu dalszego postępowania.
.
Na czym polega diagnostyka niepłodności?
Diagnostyka obejmuje ocenę płodności obu partnerów, ponieważ w około 40% przypadków przyczyną niepłodności jest czynnik męski, a w kolejnych 40% – kobiecy.
Podstawowe elementy diagnostyki:
- wywiad medyczny i ocena cyklu,
- badanie ginekologiczne,
- USG narządu rodnego → [podpiąć link: /ginekologia/usg-ginekologiczne],
- ocena owulacji,
- badania hormonalne,
- badania genetyczne (w wybranych przypadkach),
- ocena drożności jajowodów (Sono-HSG / HSG),
- badanie nasienia partnera → [podpiąć link: /nieplodnosc/badanie-nasienia],
- diagnostyka immunologiczna → [podpiąć link: /nieplodnosc/immunologia],
- diagnostyka infekcji, jeśli są wskazania.
Wywiad i ocena cyklu miesiączkowego
Wywiad obejmuje:
- regularność cyklu,
- objawy owulacji,
- długość faz cyklu,
- bolesność miesiączek i współżycia (ważne w kierunku endometriozy),
- przebyte infekcje, operacje, zabiegi,
- choroby przewlekłe (np. tarczycy, autoimmunologiczne),
- przyjmowane leki,
- styl życia.
Lekarz może poprosić pacjentkę o prowadzenie obserwacji cyklu.
USG ginekologiczne w diagnostyce niepłodności
USG jest jednym z podstawowych narzędzi oceny płodności:
- ocena jajników i rezerwy jajnikowej (AFC),
- ocena macicy, endometrium i ewentualnych polipów, mięśniaków lub zrostów,
- wykrywanie torbieli endometrialnych i cech endometriozy,
- ocena owulacji (monitoring pęcherzyka dominującego).
USG jest kluczowe w diagnostyce zaburzeń owulacji, PCOS i endometriozy.
Ocena owulacji
Owulację oceniamy za pomocą:
USG (monitoring owulacji)
Pozwala śledzić wzrost pęcherzyka i ocenę pęknięcia.
Badania hormonalne
- progesteron w fazie lutealnej (7 dni po owulacji),
- estradiol, LH, FSH w fazie folikularnej.
Badania hormonalne
Należą do podstawowej diagnostyki:
- FSH, LH – ocena osi podwzgórze–przysadka–jajnik,
- estradiol – jakość fazy folikularnej,
- progesteron – potwierdzenie owulacji,
- prolaktyna – zaburzenia przysadkowe,
- TSH i hormony tarczycy,
- AMH – ocena rezerwy jajnikowej. → [podpiąć link: /badania/hormonalne]
Badania genetyczne w diagnostyce niepłodności
Zalecane, gdy:
- występują poronienia nawracające,
- są zaburzenia nasienia,
- istnieje podejrzenie wad chromosomalnych,
- pacjentka ma pierwotną niewydolność jajników.
Najczęściej wykonywane badania:
- kariotyp,
- mutacje genów związanych z trombofilią (opcjonalnie),
- badanie AZF u mężczyzn (przy oligo- lub azoospermii).
Badania immunologiczne
Wchodzą w zakres rozszerzonej diagnostyki i obejmują:
- komórki NK i ich aktywność,
- profil cytokin,
- przeciwciała przeciwjądrowe (ANA),
- przeciwciała przeciwfosfolipidowe (APS),
- typowanie HLA.
Stosowane szczególnie w przypadku:
- niepowodzeń implantacji,
- poronień nawracających,
- niewyjaśnionej niepłodności. → [podpiąć link: /nieplodnosc/immunologia]
Ocena drożności jajowodów (Sono-HSG / HSG)
Niedrożność jajowodów odpowiada za ok. 20–30% przypadków niepłodności.
Sono-HSG (ultrasonograficzne badanie drożności)
- wykonywane przy użyciu kontrastu na bazie soli fizjologicznej,
- mało inwazyjne,
- dobrze tolerowane
HSG (badanie rentgenowskie)
- wykonywane z kontrastem,
- stosowane w szczególnych przypadkach.
Badanie pozwala wykryć:
- liczbę plemników,
- ruchliwość,
- morfologię,
- objętość ejakulatu. → [podpiąć link: /nieplodnosc/badanie-nasienia]
Jeśli wynik jest nieprawidłowy, lekarz może zalecić:
- powtórzenie badania,
- diagnostykę hormonalną,
- konsultację andrologiczną.
Kiedy rozpocząć diagnostykę niepłodności?
Zalecenia:
- po 12 miesiącach regularnych starań,
- po 6 miesiącach u kobiet ≥ 35 lat,
- natychmiast, jeśli występują:
-
- nieregularne cykle,
- brak miesiączki,
- objawy endometriozy,
- przebyte operacje jajowodów,
- bardzo bolesne miesiączki,
- problemy z erekcją lub wyraźnie obniżone libido u partnera.
Możliwe dalsze postępowanie po diagnozie
W zależności od przyczyny:
- leczenie hormonalne,
- leczenie chirurgiczne (np. endometriozy, polipów),
- leczenie infekcji,
- wsparcie owulacji,
- terapia immunologiczna (gdy są wskazania),
- leczenie męskie,
- procedury wspomaganego rozrodu (jeśli zasadność zostanie potwierdzona).
FAQ – Diagnostyka niepłodności
Na czym polega diagnostyka niepłodności?
Diagnostyka niepłodności to proces medyczny mający na celu identyfikację przyczyn trudności z uzyskaniem ciąży. Obejmuje ona analizę wywiadu medycznego, badanie kliniczne oraz odpowiednio dobrane badania diagnostyczne.
Kiedy warto rozpocząć diagnostykę niepłodności?
Diagnostykę niepłodności rozważa się najczęściej w przypadku braku ciąży pomimo regularnego współżycia przez określony czas, a także w sytuacji poronień nawracających, zaburzeń cyklu miesiączkowego lub rozpoznanych schorzeń mogących wpływać na płodność.
Czy diagnostyka niepłodności dotyczy tylko kobiet?
Nie. Diagnostyka niepłodności obejmuje zarówno kobietę, jak i mężczyznę, ponieważ czynniki wpływające na płodność mogą dotyczyć obu partnerów.
→ /nieplodnosc/nieplodnosc-u-kobiet
→ /nieplodnosc/nieplodnosc-u-mezczyzn
Jakie badania mogą być wykonywane w diagnostyce niepłodności?
Zakres badań ustalany jest indywidualnie i może obejmować badania hormonalne, genetyczne, immunologiczne, ocenę owulacji, badania obrazowe oraz badanie nasienia.
→ /badania
→ /nieplodnosc/ocena-owulacji
→ /nieplodnosc/badanie-nasienia
Czy wszystkie osoby przechodzą taki sam schemat diagnostyczny?
Nie. Diagnostyka niepłodności nie ma jednego uniwersalnego schematu. Zakres i kolejność badań zależą od wieku Pacjentów, wywiadu medycznego, dotychczasowych wyników oraz indywidualnej sytuacji klinicznej.
Czy metoda wykonania badań ma znaczenie w diagnostyce niepłodności?
Tak. Wiarygodność diagnostyki niepłodności zależy od właściwego doboru badań, metody ich wykonania oraz interpretacji wyników w odniesieniu do obrazu klinicznego, dlatego badania powinny być wykonywane zgodnie z obowiązującymi standardami.
Czy diagnostyka niepłodności zawsze prowadzi do jednego rozpoznania?
Nie zawsze. U części Pacjentów przyczyna niepłodności może mieć charakter wieloczynnikowy lub pozostać niejednoznaczna, co wymaga etapowej i pogłębionej diagnostyki.
Czy diagnostyka niepłodności obejmuje również ocenę czynników immunologicznych?
W wybranych przypadkach diagnostyka niepłodności może zostać rozszerzona o ocenę czynników immunologicznych, jeśli istnieją ku temu wskazania kliniczne.
→ /nieplodnosc/immunologia
Czy poronienia nawracające są elementem diagnostyki niepłodności?
Tak. Poronienia nawracające mogą stanowić wskazanie do pogłębionej diagnostyki niepłodności, w tym oceny czynników genetycznych, hormonalnych i immunologicznych.
→ /nieplodnosc/poronienia-nawracajace
Czy po zakończonej diagnostyce możliwe jest prowadzenie ciąży w tym samym ośrodku?
Tak. Jeśli dojdzie do uzyskania ciąży, opieka nad Pacjentką może być kontynuowana w ramach prowadzenia ciąży.
→ /ciaza
→ /kontakt.
Jak umówić się na konsultację dotyczącą diagnostyki niepłodności?
Konsultacje odbywają się po wcześniejszej rejestracji.